Mevsimsel Depresyon

Yazın son günlerinin yaşandığı bu dönemlerde bedenimiz ve ruhumuz kendini soğuyan havaya adapte etmeye çalışmakta zorlanabilir. Bu durum da sıklıkla depresyonu tetikler.

Yaz mevsiminde doğa canlılığı ifade eder. Hava uzun saatler aydınlıktır, güneş enerji verir, dışarıda geçirilen zamanlar daha fazladır, iş yaşamı ile okul yaşamı bir miktar askıya alınıp tatil, dinlenme ve eğlenme ön plana çıkar. Bütün bunları yaparken hissettiğiniz canlılık, heyecan ve enerji havalar serinlemeye başladığında, işe ve okula dönüşle beraber azalmaya başlar. Doğa kendini dönüştürürken insanoğlunun da kendisini bu değişime adapte etmesi zorunlu hale gelir. Açık hava aktiviteleri azalır, tatil dönemi biter ve bu da sorumluluk inancınızın hatırlanmasını tetikler. Öğrenciyseniz yeni bir okul dönemi sizi beklemektedir. Yeni başlangıçlar, yeni dersler, yeni sorumluluklar.. Çalışıyorsanız yeni bir iş dönemiyle beraber, yeni görevler, yeni organizasyonlar, yeni planlamalar ve yine yeni sorumluluklar.. Tüm bunlara hazırlık aynen doğada kış mevsimine geçiş için yaşanan sonbaharda olduğu gibi bedenimiz ve ruhumuzda da yapılmalıdır. İşte bu hazırlıkları yapmayı atladığınızda ve diğer birçok etkenin bir araya geldiği durumlarda Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu (MDB) dediğimiz Majör Depresif Bozukluk?un mevsimsel yapı gösteren alt tipi ile karşı karşıyasınızdır.

MDB, güneşin azaldığı ve ?gri günlerin? başladığı dönemlerde, 18-30 yaş arasında ve erkeklere oranla kadınlarda daha sıklıkla görülür. Eğer MDB?niz varsa günlerin kısaldığı sonbahar ve kış aylarında belirtileriniz artar, yaza geçişte yani ilkbahar ve yazın belirtileriniz kaybolur. Çökkünlük dönemindeki belirtileriniz:

» Günün çoğunluğunda çökkün ve bunaltılı ruh hali
» Genel isteksizlik, ilgilerde azalma, eskiden zevk aldığınız şeylerden zevk alamama
» Günlük aktivitelerinizde ilgi kaybı
» Enerji azlığı, çabuk yorulma
» Dikkati yoğunlaştırmada güçlük, dalgınlık
» Yetersizlik, değersizlik, suçluluk düşünceleri
» Daha çok uyuma ihtiyacı, uykunuzda artış
» İştahta artış, özellikle kilo alımına sebep olan karbonhidratlı yiyecekler tüketme
» Cinsel istekte azalma
» Ölüm ve intihar düşünceleri

Bu tip belirtileri kendinizde hissettiğinizde en kısa sürede bir psikolog/psikiyatra başvurmanız ve profesyonel yardım almanız sizi belirtilerin kronik hale gelmesinden kurtaracaktır.

MDB?nin sağaltımı diğer depresif bozuklukların tedavisine benzerdir:
Kendinize Yardım
Hergün dışarı çıkmak için kendinize fırsat yaratın
İç mekanlarda pencere kenarında oturmaya özen gösterin
Düzenli fiziksel egzersiz ya da spor yapın
Dengeli beslenmeye dikkat edin
Fazla karbonhidrattan (tatlı, çikolata, şekerli yiyecekler vb.) kaçının
Ev dekorasyonunuzu açık renklerden seçin
Kış dönemi için sorumluluklarınızı planlayın
Stresinizle başa çıkmayı öğrenin
Gevşeme egzersizleri yapın
Yakın akraba ve arkadaşlarınızla daha sık buluşma planı yapın

İlaç Tedavisi

Sonbahar başlamadan ve yaza kadar devam eden antidepresan tedavisi için bir hekime başvurulmalı.

Psikoterapi

Kısa-süreli psikoterapiler bu tip durumlarda oldukça yararlıdır. Bilişsel-Davranışçı Terapi yaklaşımı düşünce ve inanç sisteminizi değiştirmenizde size yardımcı olacaktır. Böylelikle duygudurumunuz ve davranışlarınız da olumlu yönde değişim gösterecektir. Çocukluğunuzdan bu yana kendi benliğinize, dünyaya ve geleceğe bakışınızda olumsuz düşünce kalıpları geliştirmiş iseniz farklı bakış açıları ile alternatif düşünceler üretme yollarını öğrenmek işinize yarayacaktır.

Foto-terapi (Işıkla Terapi)

Ruh halinizi etkileyen hormon ve kimyasal seviyeleri üzerinde değişiklik yaratabileceğinden hareketle parlak ışığa maruz kalmanın çökkünlüğü azaltacağı değerlendirilir. Işıkla terapide parlak güneş ışığı verecek derecede tüm dalga boylarını içeren ışığın, kişinin bir metre uzağında günde 2-4 saat tutulması ve dakikada bir kez kişinin ışığa göz atması sağlanır. Güneşin az görüldüğü sonbahar ve kış aylarında ışıkla terapi 3-4 gün içinde belirtilerde azalma sağlar. Ancak bazı kişilerde başağrısı gibi yan etkileri olabilir.